"Taraqqiyot spektri" jurnali logosi

MARKAZIY BANKNING INFLATSION TARGETLASH SIYOSATI VA UNING AHOLI ISTE’MOL XULQ-ATVORIGA TA’SIRI

Mualliflar

  • Toʻychiyev Ibrohim Ilyos oʻgʻli

    Termiz Iqtisodiyot va servis universiteti Iqtisodiyot fakulteti Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar boʻyicha) yoʻnalishi 2- bosqich talabasi
    Author

Kalit so'zlar:

inflatsion targetlash, pul-kredit siyosati, inflatsiya, inflatsion kutilmalar, iste’mol xulq-atvori, asosiy stavka, jamg‘arma, iste’mol krediti, narxlar barqarorligi, Markaziy bank

Annotatsiya

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan amalga oshirilayotgan inflatsion targetlash siyosatining mazmuni, asosiy vositalari va uning aholi iste’mol xulq-atvoriga ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi. Inflatsion targetlash narxlar barqarorligini ta’minlash, inflatsion kutilmalarni boshqarish va milliy valyutaning xarid qobiliyatini saqlashga yo‘naltirilgan pul-kredit siyosati rejimi sifatida o‘rganilgan. Tadqiqot integrativ ilmiy adabiyotlar sharhi, rasmiy statistik ma’lumotlar, Markaziy bank hisobotlari va xalqaro moliya institutlari materiallarining qiyosiy tahliliga asoslandi. Natijalar inflatsiya darajasi va aholining kelajakdagi narxlar haqidagi kutilmalari iste’mol, jamg‘arma, kredit olish va uzoq muddat foydalaniladigan tovarlarni xarid qilish qarorlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatdi. Yuqori inflatsion kutilmalar aholining xaridlarni oldindan amalga oshirishiga, milliy valyutadagi jamg‘armalarni qisqartirishiga va xorijiy valyuta hamda ko‘chmas mulk kabi muqobil aktivlarga talabni oshirishiga olib kelishi mumkin. Qat’iy pul-kredit siyosati esa qisqa muddatda kredit va iste’mol faolligini cheklasa-da, uzoq muddatda narxlar barqarorligini ta’minlash, real daromadlarni himoya qilish va iqtisodiy qarorlarning aniqligini oshirish imkonini beradi. Maqolada Markaziy bank kommunikatsiyasini takomillashtirish, inflatsion kutilmalarni muntazam monitoring qilish, iste’mol kreditlari xavflarini nazorat qilish va aholining moliyaviy savodxonligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Pul-kredit siyosatining maqsadi va asosiy tamoyillari. Toshkent, 2024.

2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026–2028-yillarga mo‘ljallangan pul-kredit siyosatining asosiy yo‘nalishlari. Toshkent, 2025.

3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Pul-kredit siyosati sharhi. 2025-yil IV chorak. Toshkent, 2025.

4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Aholi va tadbirkorlik subyektlarining inflatsion kutilmalari. Toshkent.

5. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida iste’mol narxlari indeksi. Toshkent, 2024–2025.

6. International Monetary Fund. Uzbekistan’s Transition to Inflation Targeting. IMF Working Paper. Washington, DC, 2022.

7. International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation. Washington, DC, 2025.

8. International Monetary Fund. Strengthening Monetary Policy Frameworks in the Caucasus and Central Asia. Washington, DC, 2023.

9. Bernanke, B. S., Laubach, T., Mishkin, F. S., & Posen, A. S. Inflation Targeting: Lessons from the International Experience. Princeton: Princeton University Press, 1999.

10. Mishkin, F. S. The Economics of Money, Banking, and Financial Markets. Pearson Education, 2019.

11. Svensson, L. E. O. Inflation targeting as a monetary policy rule. Journal of Monetary Economics. 1999;43(3):607–654.

12. Clarida, R., Galí, J., & Gertler, M. The science of monetary policy: A New Keynesian perspective. Journal of Economic Literature. 1999;37(4):1661–1707.

Yuklashlar

Nashr etilgan

2026-07-13