QOQIO‘T (MOMAQAYMOQ) O‘SIMLIGINING KIMYOVIY TARKIBI, SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI VA AMALIY AHAMIYATI
Kalit so'zlar:
Qoqio‘ti, momaqaymoq, vitaminlar, inulin, saponinlar, fitonutrientlar, antioksidant, qandli diabet, jigar kasalliklari, xalq tabobati, asalarichilikAnnotatsiya
Mazkur tezisda qoqio‘t (Taraxacum officinale) o‘simligining boy kimyoviy va biologik tarkibi, undagi vitaminlar (C, B, E, K_1), minerallar, inulin, saponinlar va fitonutrientlarning inson organizmiga shifobaxsh ta’siri ilmiy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Qoqio‘tining jigar va buyrak faoliyatini yaxshilash, 2-tur qandli diabetda insulin ajratuvchi beta-hujayralarni rag‘batlantirish, oshqozon-ichak va moddalar almashinuvini me’yorlashtirishdagi ro‘li yoritilgan. Shuningdek, o‘simlikning kosmetologiya, dermatologiya va asalarichilikdagi ahamiyati hamda xomashyo tayyorlash qoidalari ko‘rib chiqilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Rustamov, S. A., & Urmonova, N. A. (2025). Qoqio‘ti tarkibidagi vitaminlar: ilmiy t(ahlil va salomatlikka ta’siri. Universal International
2. Scientific Journal, 2(1), 138–144. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.14747506
3. Ibn Sina (Avicenna). Canon of Medicine (Tib qonunlari) — Qoqio‘ti va uning sutsimon shirasining davolash xususiyatlari haqidagi tarixiy manbalar.
4. Abu Ali ibn Sino. Shifobaxsh o‘simliklar va xalq tabobati usullari. Toshkent: "Xalq merosi" nashriyoti.
5. Xolmatov, H. H., Ahmedov, U. Ya. (2007). Farmakognoziya (Tibbiyot va farmatsevtika oliy o‘quv yurtlari uchun darslik). Toshkent: "Ibn Sino nomidagi nashriyot".
6. Turova, A. D., Sapojnikova, E. N. (1989). Лекарственные растения СССР и их применение. Москва: "Медицина".
7. Murdock, C., et al. (2020). Phyto-pharmacological properties and therapeutic potentials of medicinal plants in metabolic disorders. Journal of Ethnopharmacology, 255, 112730.
