"Taraqqiyot spektri" jurnali logosi

TIL VA TAFAKKUR UYG‟UNLIGI – MADANIY TAFAKKUR ASOSIDA

Mualliflar

  • TO‟RAQULOVA NARGIZA ALI QIZI

    Buxoro davlat pedagogika instituti O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi talabasi
    Author

Kalit so'zlar:

til va tafakkur, madaniy tafakkur, til va madaniyat, mentalitet, nutq, dunyoqarash

Annotatsiya

Ushbu maqolada til va tafakkur o‘rtasidagi uzviy bog‘liklik, ularning jamiyat bilan chambarchas aloqasi lingvistik va falsafiy yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Ilmiy izlanish jarayonida til inson tafakkurining ifoda vositasi sifatida qaralib , milliy madaniyat, mentalitet va dunyoqarashning shakllanishida tilning tutgan o'rni yoritiladi. Shuningdek, madaniy tafakkur tushunchasi orqali til birliklarida xalqning tarixiy tajribasi, qadriyatlari, urf-odatlari va ijtimoiy ongining aks etishi misollar asosida ko'rsatib beriladi. Maqolada til va tafakkur munosabatining nazariy asoslari, ularning o'zaro ta‘siri, tilning tafakkurni rivojlantiruvchi va shakllantiruvchi omil sifatidagi ahamiyati muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari tilni faqat aloqa vositasi emas, balki madaniy tafakkurning muhim tayanchi sifatida o'rganish zarurligini asoslab beradi.

Foydalanilgan adabiyotlar

Sharipova Oʻ., Yoʻldoshev I. Tilshunoslik asoslari. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2018.

Xolmanova Z. Tilshunoslik nazariyasi. — Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi nashriyoti, 2020.

Sayfullayeva R., Qodirov A., Yuldashev B. Tilshunoslik nazariyasi. — Toshkent: Fan, 2017.

Gumboldt V. fon. Til va tafakkur. — Moskva: Progress, 1984.

Sapir E. Language: An Introduction to the Study of Speech. — New York: Harcourt, Brace & World, 1921.

Whorf B. L. Language, Thought, and Reality. — Cambridge: MIT Press, 1956.

Humboldt V. On Language: The Diversity of Human Language-Structure and Its Influence on the Mental Development of Mankind. — Cambridge University Press, 1988.

Rahmatullayev Sh. Oʻzbek tilining izohli frazeologik lugʻati. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2005.

Nurmonov A. Umumiy tilshunoslik. — Toshkent: Oʻqituvchi, 2001.

Mahmudov N. Til va madaniyat. — Toshkent: Maʼnaviyat, 2007.

Yusupova M. Til va tafakkur masalalari. — Toshkent: Fan, 2012.

Karimov B. Tilshunoslik va madaniyatshunoslik asoslari. — Toshkent: Universitet, 2015.

Oʻzbek tilining izohli lugʻati. 5 jildlik. — Toshkent: Oʻzbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.

Aristotel. Metafizika. — Toshkent: Fan, 1998.

Gegel G. V. F. Mantiq ilmi. — Toshkent: Oʻzbekiston, 2003.

Yuklashlar

Nashr etilgan

2026-03-08