ARAB TILI GRAMMATIK TIZIMI TARIXIY TARAQQIYOTINING NAZARIY METODOLOGIK ASOSLARI
Kalit so'zlar:
arab tili, grammatika, grammatik tizim, tarixiy taraqqiyot, arab tilshunosligi, Basra grammatik maktabi, Kufa grammatik maktabi, nazariy asoslar, metodologiya, lingvistik tahlilAnnotatsiya
Mazkur maqolada arab tili grammatik tizimining shakllanishi va tarixiy taraqqiyot bosqichlari, uning nazariy hamda metodologik asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Arab grammatikasining vujudga kelish omillari, dastlabki grammatik maktablarning shakllanishi, Basra va Kufa grammatik maktablarining ilmiy qarashlari hamda ularning arab tilshunosligi rivojiga qo‘shgan hissasi yoritiladi. Shuningdek, arab tili grammatik tizimining rivojlanishida an’anaviy va zamonaviy lingvistik yondashuvlarning o‘rni, grammatik kategoriyalar va lingvistik qarashlarning tarixiy o‘zgarishlari tadqiq etiladi. Maqolada arab grammatik tafakkurining shakllanishi va taraqqiyotini o‘rganishda tarixiy-qiyosiy, tavsifiy, tizimli va tahliliy metodlarning ahamiyatiga alohida e’tibor qaratiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Sibawayh. Al-Kitāb. Qadimgi arab grammatikasi bo‘yicha asosiy manba.
2. Al-Farohidiy, Xalil ibn Ahmad. Kitāb al-‘Ayn. İlk arab lug‘ati va fonetik tahlillar.
3. Aliyev, R. Arab tili grammatikasi asoslari. Toshkent: Fan, 2010.
4. Karimov, S. Arab tili morfologiyasi va sintaksisi. Toshkent: Akademiya, 2015.
5. NOSIR AL-MUTARRIZIY MEROSIDA TARJIMA NAZARIYASI VA DIDAKTIKASI: “RISALATUN FIN-NAHV” ASARI VA ZAMONAVIY TARJIMA TA’LIMI INTEGRATSIYASI. (2025). SCIENCE TIME, 3(5), 150- 155. https://doi.org/10.66345/stj.v3i5.464.
6. Жўраева, М. (2022). «Ал-фавоиду-з-зиёиййа» ва «Кофия» асарларида феъл туркумининг ёритилиш принциплари. Востоковедение, 14(2), 58-65.
7. Mamajanova, V. Arab Tilini O ‘qitishda Yozma Nutq Ko ‘nikmasini Shakllantirishning Metodik Asoslari Va Zamonaviy Yondashuvlar. Maktabgacha va Maktab Ta’limi Jurnali, 676270.
8. Raxmonov, A. K. (2025). Nosir al-Mutarriziyning “Risalatun fin-nahv” asarining Fransiya Milliy kutubxonasida saqlanayotgan qo‘lyozma nusxalari: Tekstologik va metodologik tahlil. Oriental Journal https://doi.org/10.37547/supsci-ojp-06-I3-60. 110 of Philology, 6(I3), 588–599.
