HANAFIY FIQH MANBALARIDA OZIQ-OVQAT MAHSULOTLARINING HALOLLIK MEZONLARI: KLASSIK MANBALAR VA ZAMONAVIY SERTIFIKATLASH MASALALARI
Kalit so'zlar:
hanafiy fiqh, halol, harom, oziq-ovqat, Qur’on, Sunnat, fiqh manbalari, shar’iy so‘yish, najosat, istihola, sertifikatlash, manbashunoslikAnnotatsiya
Maqolada oziq-ovqat mahsulotlarining halolligiga doir mezonlar Qur’on va Sunnat dalillari hamda hanafiy fiqhining klassik manbalari asosida tahlil qilinadi. Halol va harom tushunchalarining fiqhiy mazmuni, hayvon mahsulotlarining hukmi, shar’iy so‘yish shartlari, najosatdan saqlanish, tarkibiy qo‘shimchalar va ishlab chiqarish zanjirini nazorat qilish masalalari yoritiladi. Shuningdek, mumtoz fiqhiy mezonlarning zamonaviy halol sertifikatlash tizimida qo‘llanish imkoniyatlari manbashunoslik nuqtayi nazaridan baholanadi. Maqola nazariy-manbashunoslik xarakteriga ega bo‘lib, klassik matnlar bilan zamonaviy texnik tekshiruv o‘rtasidagi farq va o‘zaro aloqani ko‘rsatishga qaratilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Qur’oni karim. Baqara surasi, 2:168, 2:173; Moida surasi, 5:3.
2. Al-Buxoriy, Muhammad ibn Ismoil. Sahih al-Buxoriy. Halol, harom va savdo masalalariga oid boblar.
3. Muslim ibn al-Hajjoj. Sahih Muslim. Halol, harom va shubhali narsalar haqidagi hadis.
4. Al-Quduriy, Abu al-Husayn Ahmad ibn Muhammad. Mukhtasar al-Quduriy. Foydalanilgan nashr ma’lumotlari bilan to‘ldirilsin.
5. Al-Marghinoniy, Burhoniddin. Al-Hidoya fi sharh Bidayat al-mubtadi. Foydalanilgan nashr ma’lumotlari bilan to‘ldirilsin.
6. Al-Kosoniy, Alo’uddin Abu Bakr ibn Mas’ud. Badoe’ as-sanoe’ fi tartib ash-sharoe’. Foydalanilgan nashr ma’lumotlari bilan to‘ldirilsin.
7. Ibn Obidin, Muhammad Amin. Radd al-muhtor ‘ala ad-Durr al-muxtor. Foydalanilgan nashr ma’lumotlari bilan to‘ldirilsin.
8. Codex Alimentarius Commission. General Guidelines for Use of the Term “Halal”. FAO/WHO.https://www.fao.org/4/y2770e/y2770e08.htm
9. Fahad, S. va boshq. Global Trends in Halal Food Standards: A Review. Foods, 2023, 12(23), 4200. https://doi.org/10.3390/foods12234200
10. The multiplicity of halal standards: a case study of application to slaughterhouses. Journal of Ethnic Foods, 2021. https://doi.org/10.1186/s42779-021-00084-6
