BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARIDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH MODELI
Kalit so'zlar:
sun’iy intellekt, generativ sun’iy intellekt, AI kompetentlik, bo‘lajak o‘qituvchi, boshlang‘ich ta’lim, raqamli pedagogika, raqamli didaktika, pedagogik dizayn, prompt, tanqidiy fikrlash, verifikatsiya, refleksiya, akademik halollik, etik xavfsizlikAnnotatsiya
Mazkur tezisda bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish kompetentligini rivojlantirishning pedagogiknazariy asoslari, mazmuni va metodik mexanizmlari tadqiq etiladi. Raqamli transformatsiya sharoitida sun’iy intellektning ta’lim jarayoniga faol kirib kelishi o‘qituvchidan faqat raqamli vositalardan foydalanish ko‘nikmasini emas, balki sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan axborotni tanqidiy baholash, uni pedagogik maqsadga muvofiq qayta ishlash, ta’lim mazmuniga integratsiyalash, etik va xavfsizlik talablarini ta’minlash hamda o‘z kasbiy faoliyatini refleksiv tahlil qilish qobiliyatini talab etmoqda. Shu nuqtayi nazardan, sun’iy intellekt kompetentligini bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining kasbiypedagogik kompetentligini tarkib toptiruvchi integrativ sifat sifatida talqin qilish taklif etiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Miao, F., Cukurova, M. AI Competency Framework for Teachers. Paris: UNESCO, 2024.
2. Mikeladze, T., Meijer, P. C., Verhoeff, R. P. A comprehensive exploration of artificial intelligence competence frameworks for educators: A critical review. European Journal of Education, 2024, 59(3), e12663.
3. Filo, Y., Rabin, E., Mor, Y. An Artificial Intelligence Competency Framework for Teachers and Students: Co-created With Teachers. European Journal of Open, Distance and E-Learning, 2024, 26(S1), 93–106.
4. Mishra, P., Koehler, M. J. Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge. Teachers College Record, 2006, 108(6), 1017–1054.
5. Abdullayev, S. X., & To‘xtamurodov, A. A. O‘. (2023). Bo‘lajak informatika o‘qituvchilariga pedagogika fanini kompyuter dasturlari vositasida o‘qitishning ergonomik asoslari. Современное образование (Узбекистан), (5 (126)), 55 63.To‘xtamurodov, A. (2026).
6. Russell, S., Norvig, P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. 4th ed. Pearson, 2021.
7. OECD. OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. OECD Publishing, 2023.
8. Anderson, T., Shattuck, J. Design-Based Research: A Decade of Progress in Education Research? Educational Researcher, 2012, 41(1), 16–25.
