logo

Ma’lumotlar bazasida saralash va filtrlashning nazariy asoslari

Mualliflar

  • Abror Dilshodov

    Fargʻona davlat texnika univeristeti oʻqituvchisi
    Author
  • Dostonbek Abdumajidov

    Fargʻona davlat texnika univeristeti 542-24 guruh talabasi
    Author

Kalit so'zlar:

ma’lumotlar bazasi, saralash, filtrlash, SQL, indekslash, ma’lumotlarni optimallashtirish, relyatsion model, operatorlar, samaradorlik.

Annotatsiya

Maqola ma’lumotlar bazasida saralash va filtrlashning nazariy 
asoslarini tahlil qiladi va ularning axborot tizimlarida samarali ishlashdagi ahamiyatini 
ochib beradi. Tadqiqot relyatsion ma’lumotlar bazalari misolida saralash va filtrlash 
tushunchalarining mantiqiy, matematik va algoritmik jihatlarini o‘rganishga qaratilgan. 
SQL operatorlari (WHERE, ORDER BY, AND, OR, NOT) orqali amaliy qo‘llanilishi, 
shuningdek, indekslash, ma’lumotlar hajmi va strukturasining samaradorlikka ta’siri 
batafsil 
tahlil 
qilinadi. 
Tadqiqot natijalari saralash va filtrlash jarayonlarini 
optimallashtirish, so‘rovlarning tezkor va aniqligini oshirish hamda katta hajmdagi 
ma’lumotlar bilan ishlashda samaradorlikni ta’minlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar beradi. 

Foydalanilgan adabiyotlar

1 Date C.J. An Introduction to Database Systems. 8th ed. Boston: Pearson, 2004. 1120 p.

2. Elmasri R., Navathe S. Fundamentals of Database Systems. 7th ed. Boston: Pearson,

2016. 1152 p.

3. Silberschatz A., Korth H., Sudarshan S. Database System Concepts. 7th ed. New York:

McGraw-Hill, 2019. 1376 p.

4. Garcia-Molina H., Ullman J., Widom J. Database Systems: The Complete Book. 2nd

ed. Upper Saddle River: Prentice Hall, 2008. 1376 p.

5. Connolly T., Begg C. Database Systems: A Practical Approach to Design,

Implementation, and Management. 6th ed. Harlow: Pearson, 2014. 1136 p.

6. Rob P., Coronel C. Database Systems: Design, Implementation, and Management. 12th

ed. Boston: Cengage Learning, 2019. 1216 p.

7. ISO/IEC 9075:2016. Information technology — Database languages — SQL. Geneva:

ISO, 2016. 560 p.

8. Ramakrishnan R., Gehrke J. Database Management Systems. 3rd ed. New York:

McGraw-Hill, 2003. 1184 p.

9. Oracle Documentation. SQL Language Reference. Version 19c. Oracle Corporation,

2019. URL: https://docs.oracle.com/en/database/oracle/oracle-database/19/sqlrf/index.html

(date of access: 18.12.2025).

Yuklashlar

Nashr etilgan

2025-12-20