TÜRKÇE VE ÖZBEKÇE’DE EMOTİF DEYİMSEL BOŞLUKLAR

Annotatsiya

Dilbilemsel açıdan boşluk, dildeki anlam, yapı veya işlev açısından eksiklik, belirsizlik veya tamamlanmamışlık durumlarını ifade eder. Bu boşluklar, dilin çeşitli seviyelerinde — morfoloji, semantik, sintaks (dilbilgisel yapı) veya pragmatik düzeyde — 
görülebilir. Dilbilemsel boşluklar, genellikle dilin kullanıcıları arasında anlamın paylaşılabilmesi için bağlam, kültürel bilgi veya dil bilgisi ile doldurulması gereken boşluklardır.  

"Boşluk" (lacuna) teriminin karşılığı olarak İngilizce'de "lexical hole", "lacunae", "lexical gaps" gibi terimlerin kullanımı gözlemlenmektedir.

Bu incelemede Türk ve Özbek dillerinde frazeolojik, emotif boşluklar dil ve kültür açısından incelenecektir.

Türkçe ve Özbekçe‘de emotiv deyimsel boşluklar (duygusal anlam taşıyan deyimler ve bu deyimlerin içinde yer alan boşluklar) konusu, her iki dilin kültürel bağlamını ve halkların duygu-düşünce biçimlerini derinden yansıtır. Duygusal ifadeler, bir dilin ve kültürün önemli bir parçasıdır ve deyimlerdeki bu boşluklar, her iki toplumun duygu ve düşünce dünyasına nasıl bakıldığını gösterir. Deyimler, her iki kültürün duygusal ifade biçimlerini yansıtarak dilin toplumsal ve kültürel yapısını ortaya koyar ve toplumların duygusal dünyasına ve değerlerine dair derinlemesine bir anlayış sağlar. Emotif deyimler, genellikle bir duygu durumunu ifade etmek için kullanılan özel kelime gruplarıdır ve bu deyimler, dildeki kültürel farkları ve benzerlikleri ortaya koyar.

Her iki dilde de aşk, sevgi, öfke ve üzüntü gibi temel duygular, özellikle insanların içsel dünyalarını tanımlamak için kullanılırken bu araştırmada, deyimsel emotiv boşluklar sevgi, mutluluk, nefret, öfke, acıma, kızgınlık, korku ve endişe gibi gruplara ayrılmış ve bunlar da sırasıyla olumsuz ve olumlu sınıflandırmalar temelinde dilkültürel farklar ve benzerlikleriyle incelenmiştir.

Araştırma Türkçe ve Özbekçe kullanıcıları için karşılıklı anlayış ve iletişim, diller arası ortaya çıkan bilinmeyen kavram ve deyimlerin ortadan kaldırılması için faydalı bir kaynak olacaktır.