VETERINARIYA AVTOMATLASHTIRILGAN AXBOROT TIZIMI (VAAT)NING XALQARO INTEGRATSIYASI: MAVJUD VA REJALASHTIRILAYOTGAN YOʻNALISHLAR TAHLILI
Kalit so'zlar:
VAAT, xalqaro integratsiya, veterinariya nazorati, predvaritelniy axborot, chegara nazorati, bioxavfsizlik, xavf tahlili, kognitiv modelAnnotatsiya
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi Veterinariya avtomatlashtirilgan axborot tizimi (VAAT)ning xalqaro integratsiya imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot Qirgʻiziston Respublikasi veterinariya tizimi bilan 2025-yil yanvar oyidan amal qilayotgan mavjud integratsiya tajribasini, shuningdek Rossiya Federatsiyasi yoʻnalishida rejalashtirilayotgan integratsiya jarayonini oʻrganadi. Maqolada predvaritelniy (oldindan) axborot almashinuvi mexanizmining chegara veterinariya nazoratini “reaktiv” yondashuvdan “proaktiv” yondashuvga oʻtkazishdagi ahamiyati, uzatiladigan ma’lumotlarning tarkibi, xalqaro amaliyot bilan qiyosiy oʻrni, hamda ushbu tajribaning kognitiv xavf tahlili modeli uchun amaliy va nazariy ahamiyati koʻrib chiqiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. World Trade Organization. Trade Facilitation Agreement, Article 7.1 (Pre-arrival Processing). — https://www.wto.org
2. World Customs Organization. Revised Kyoto Convention — Single Window concept. — https://www.wcoomd.org
3. European Commission. TRACES — Trade Control and Expert System (TRACES NT). — https://food.ec.europa.eu/horizontal-topics/traces_en
4. OECD (2022). Electronic Sanitary Certificates for Trade in Animal Products: Opportunities and Challenges. — https://www.oecd.org
5. Россельхознадзор. ФГИС «ВетИС» ва «Меркурий» komponenti. — https://fsvps.gov.ru
6. VAAT tizimining me’yoriy-huquqiy va texnik hujjatlari (muallif tadqiqoti materiallari).
7. Axborot ishonchliligini ta’minlashning kognitiv va konseptual modeli, Axborot xavfsizligi sohasida raqamlashtirish muammolari va istiqbollari, Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari tо’plami, Toshkent, 2026-yil 15-may.
8. Veterinariya axborot tizimlarida hujjatlar almashinuvi modulining konseptual modeli, "XXI asrda innovatsion texnologiyalar, fan va ta’lim taraqqiyotidagi dolzarb muammolar" nomli konferensiyasi, 2026-yil 16-yanvar.
9. mexanizmlari, Chegara punktlarida axborot oqimlarini markazlashtirish va standartlashtirish "Taraqqiyot spektri" elektron https://unipublish.uz/index.php/fivti/article/view/639. jurnali,Vol 2 № 5 2026,
