IJTIMOIY ZIDDIYATLAR: MANFAATLAR DIALEKTIKASI VA TARAQQIYOT
Kalit so'zlar:
ijtimoiy ziddiyat; manfaatlar dialektikasi; axborotiy ziddiyat; SMART tahlil; tarmoq jamiyati; mintaqaviy hamkorlik; postmodern geosiyosatAnnotatsiya
Maqolada axborotlashgan jamiyat sharoitida ijtimoiy ziddiyatlarni keltirib chiqaruvchi omillar hamda ularni tadqiq etishning nazariy-metodologik yondashuvlari falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. M.N. Rutkevichning subyektlar mezoniga asoslangan tipologiyasi, E. Dyurkgeym, G. Zimmel, P. Blau va M. Mossning klassik ijtimoiy o'zaro ta'sir nazariyalari, shuningdek muallif tomonidan ishlab chiqilgan “manfaatlar → ziddiyat → taraqqiyot” modelining SMART-tahlili taqdim etiladi. A.Ya. Antsupov va S.B. Davletchinaning axborotiy ziddiyat ta'riflari qiyoslanib, raqamli jamiyatda ijtimoiy ziddiyatlarning yettita darajasi (shaxs, shaxslararo, guruh, jamiyat, ijtimoiy-siyosiy, axborot makoni, global) aniqlangan. Tadqiqot natijalari axborotlashgan jamiyatda ijtimoiy ziddiyatlarning mintaqaviy hamkorlik va barqaror rivojlanish masalalaridan ajralgan holda tahlil qilinishi mumkin emasligini ko'rsatadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Rutkevich M.N. Sotsialny konflikt: filosofskoe izmerenie. – Moskva: Nauka, 2004.
2. Durkheim E. The Division of Labor in Society. Trans. W.D. Halls. – New York: Free Press, 1984 [1893].
3. Simmel G. Conflict and the Web of Group-Affiliations. Trans. K.H. Wolff, R. Bendix. – Glencoe: Free Press, 1955 [1908].
4. Antsupov A.Ya. Slovar konfliktologa. – Moscow: Peter, 2006.
5. Davletchina S.B. Konfliktologiya: uchebnoe posobie. – Ulan-Ude: VSGTU, 2005.
6. Hasanov Sh. Ijtimoiy ziddiyatlar tabiati va ularni yechish yo'llari: falsafa fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD) diss. – Toshkent, 2021.
7. Qabulov Q.P. Milliy manfaatlarni uyg'unlashtirishda tolerantlik: falsafa fanlari nomzodi diss. – Toshkent, 2018.
8. UNESCO. Many Voices, One World: Towards a New, More Just and More Efficient World Information and Communication Order. – Paris: UNESCO, 1980.
9. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O'zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: O'zbekiston, 2022.
