logo

OMMAVIY XIZMAT KO'RSATISH TIZIMLARINI MODELLASHTIRISH: ODDIY VA PARALLEL HISOBLASH SAMARADORLIGINING TAQQOSLANISHI

Authors

  • Tuychiyeva Dilrabo

    FarDU amaliy matematika mutaxassisligi magistranti
    Author

Keywords:

ommaviy xizmat ko'rsatish tizimi, Monte-Karlo metodi, parallel hisoblash, multiprocessing, M/M/s model, simulyatsiya, samaradorlik

Abstract

Ushbu maqolada ommaviy xizmat ko'rsatish tizimlarini (M/M/s navbat modeli) Monte-Karlo metodi yordamida modellashtirish masalasi ko'rib chiqiladi. Ketmaket (oddiy) va parallel hisoblash yondashuvlari taqqoslanadi. Python dasturlash tilida multiprocessing kutubxonasidan foydalangan holda parallel simulyatsiya amalga oshiriladi. Tajriba natijalari ko'rsatdiki, parallel hisoblash N=10,000 simulyatsiya uchun 8 ta jarayon bilan ketma-ket hisoblashga nisbatan 5.8 marta tezroq natija beradi, bunda ikkala usulning aniqligi bir xil — analitik qiymatdan farq 0.5% dan oshmadi.

References

1. Ermakov, S. M. (1975). Monte-Karlo metodi va unga yaqin masalalar. Moskva: Nauka. (Tarjima maqolaning manba kitobi)

2. Kleinrock, L. (1975). Queueing Systems, Volume 1: Theory. Wiley-Interscience.

3. Python Software Foundation. (2023). multiprocessing — Process-based parallelism. docs.python.org

4. Kendall, D. G. (1953). Stochastic processes occurring in the theory of queues. Annals of Mathematical Statistics, 24(3), 338–354.

5. Gross, D., & Harris, C. M. (1998). Fundamentals of Queueing Theory. 3rd ed. Wiley.

6. Van Rossum, G., & Drake, F. L. (2009). Python 3 Reference Manual. CreateSpace.

Downloads

Published

2026-05-18