SOF O‘ZBEKCHA HARBIY TERMINLARNING ETIMOLOGIK VA LEKSIK SEMANTIK TAHLILI VA UZBEK TILIDA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI
Ключевые слова:
sof o‘zbekcha harbiy terminlar, etimologiya, leksik-semantika, terminologiya, normativlashtirish, terminologik lug‘at.Аннотация
Ushbu maqolada sof o‘zbekcha harbiy terminlarning tarixiy
etimologik manbalari, leksik-semantik xususiyatlari va ularni takomillashtirishga doir
nazariy-amaliy tamoyillar tizimli tarzda o‘rganildi. Tadqiqotning maqsadi — milliy til
doirasida mavjud bo‘lgan sof o‘zbekcha harbiy atamalarni aniqlash, ularning etimologik
qatlamlari hamda semantik o‘zgarish mexanizmlarini ochib berish, hamda ushbu
atamalarni normativlashtirish va terminologik to‘ldirish bo‘yicha aniq tavsiyalar ishlab
chiqishdir. Tadqiqot korpusi sifatida milliy arxiv, harbiy-tarixiy manbalar, O‘zbek tili
korpusi namunalaridan va xalqaro terminologik lug‘atlardan olingan misollar ishlatildi.
Ilmiy yangilik: maqola o‘zbekcha harbiy leksikaning ichki neytral qatlamini (sof
o‘zbekcha atamalar) sistematik tarzda tasniflab, ularni takomillashtirish uchun morfo
derivativ, semantik va normativ mexanizmlar majmuasini taklif etadi.
Библиографические ссылки
1. Lotte D. S. Osnovy postroeniya nauchno-tekhnicheskoy terminologii. Moskva: AN
SSSR, 1961.
2. Superanskaya A. V. Obshchaya terminologiya. Moskva: Nauka, 1976.
3. Danilenko V. P. Terminovedenie. Moskva: Nauka, 2005.
4. Barr A. Modern Military Lexicon. London: Defence Press, 2009.
5. Robertson D. The Language of War. Oxford: Oxford Univ. Press, 2014.
6. Mukherji R. Global Defense Terminology Evolution. New Delhi: Military Linguistics
Institute, 2020.
7. Gak V. Metafora i terminologiya. Moskva: Nauka, 1998.
8. Hoshimov G‘. Tilshunoslikka kirish. Toshkent: O‘qituvchi, 1992.
9. Hojiev A. O‘zbek terminologiyasining nazariy asoslari. Toshkent, 2007.
10. Suyunov N. O‘zbek terminologiyasi tamoyillari. Toshkent: Fan, 2020.
11. Ayupov A. O‘zbek tili terminologiyasi taraqqiyoti. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016.
12. Parshin M. Voennaya leksika i semantika. Moskva: 2011.
13. Oxford Military Dictionary. Oxford, 2015.
14. NATO. AAP-06 NATO Glossary of Terms and Definitions. 2019 ed.
15. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Ustavi va rasmiy hujjatlari (Toshkent,
2017–2024).
16. Milliy korpus — O‘zbek tilining zamonaviy korpusi (namunalari).
17. Turk Silahlı Kuvvetleri Terimleri Sözlüğü. Ankara, 2018.
