"Taraqqiyot spektri" jurnali logosi

O‘PKA SARATONINING MOLEKULYAR PATOLOGIYASI

Авторы

  • Xodjamova Gulbaxor Adhamjon qizi

    Toshkent Davlat Tibbiyot Universituti 1-son tibbiy radiologiya kafedrasi katta o'qituvchisi
    Автор
  • G'ulomjonov Abdulxay Habibullo o'g'li

    Toshkent Davlat Tibbiyot Universisteti 2-son davolash ishi fakulteti talabasi
    Автор

Ключевые слова:

o‘pka saratoni, NSCLC, SCLC, molekulyar patologiya, genetik mutatsiya, EGFR, KRAS, ALK, ROS1, BRAF, TP53, RB1, PD-L1, immunoterapiya, target terapiya, NGS, signal yo‘llari, onkogenez, personalizatsiyalangan davolash

Аннотация

Ushbu maqolada o‘pka saratonining molekulyar patologiyasi, uning rivojlanish mexanizmlari va zamonaviy diagnostika hamda davolash usullarining ilmiy asoslari batafsil yoritilgan. O‘pka saratoni global miqyosda yuqori kasallanish va o‘lim ko‘rsatkichlari bilan ajralib turuvchi dolzarb tibbiy muammo hisoblanadi. Maqolada kichik hujayrali bo‘lmagan o‘pka saratoni (NSCLC) va kichik hujayrali o‘pka saratoni (SCLC) turlarining molekulyar xususiyatlari tahlil qilinadi. Xususan, EGFR, KRAS, ALK, ROS1 va BRAF genlaridagi mutatsiyalar hamda TP53 va RB1 genlarining inaktivatsiyasi o‘smalar patogenezida muhim o‘rin tutishi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, PD-L1 ekspressiyasi orqali o‘sma hujayralarining immun tizimdan qochish mexanizmlari yoritilgan. Zamonaviy molekulyar diagnostika usullari, jumladan next-generation sequencing (NGS) texnologiyasi yordamida bir vaqtning o‘zida ko‘plab genetik o‘zgarishlarni aniqlash imkoniyati mavjudligi ta’kidlangan. Maqolada target terapiya va immunoterapiyaning klinik samaradorligi hamda individual davolash strategiyalarini tanlashdagi ahamiyati keng tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, molekulyar yondashuvlar asosida olib borilgan davolash usullari bemorlarning yashash davomiyligini oshirish va hayot sifatini yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi.

Библиографические ссылки

1. World Health Organization. WHO Classification of Thoracic Tumours. 5th ed. Geneva: WHO; 2021.

2. National Comprehensive Cancer Network. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Non-Small Cell Lung Cancer. Version 2024.

3. National Cancer Institute. Lung Cancer Treatment (PDQ®)–Health Professional Version. 2024.

4. PubMed. Molecular Pathology of Lung Cancer. Bethesda (MD): NCBI; 2024.

5. William D. Travis et al. WHO Classification of Thoracic Tumours. IARC Press; 2021.

6. Roy S. Herbst, Dariusz Morgensztern, Charles Swanton. The biology and management of non-small cell lung cancer. Nature. 2018;553:446–454.

7. Ferdinandos Skoulidis, John V. Heymach. Co-occurring genomic alterations in NSCLC biology and therapy. Nature Reviews Cancer. 2019;19(9):495–509.

8. Vinay Kumar, Abul K. Abbas, Jon C. Aster. Robbins Basic Pathology. 10th ed. Elsevier; 2020.

9. Alice T. Shaw et al. Targeting ALK in lung cancer: clinical development of crizotinib. New England Journal of Medicine. 2013;368:2385–2394.

10. Tony Mok et al. Osimertinib or platinum-pemetrexed in EGFR T790M-positive lung cancer. NEJM. 2017;376:629–640.

11. Solange Peters et al. Metastatic non-small-cell lung cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines. Annals of Oncology. 2020.

12. Julie R. Brahmer et al. Nivolumab versus docetaxel in advanced squamous-cell NSCLC. NEJM. 2015;373:123–135.

13. Luis Paz-Ares et al. Pembrolizumab plus chemotherapy for squamous NSCLC. NEJM. 2018;379:2040–2051.

14. European Society for Medical Oncology. Clinical Practice Guidelines for Lung Cancer. 2023.

15. American Society of Clinical Oncology. Targeted Therapy for Lung Cancer. 2022.

Опубликован

2026-05-08

Выпуск

Раздел

Cтатьи