G‘allachilikning jahon oziq-ovqat xavfsizligidagi strategik ahamiyati: Global tendensiyalar, xavflar va prognozlar
Kalit so'zlar:
G‘allachilik, oziq-ovqat xavfsizligi, Globalt tendensiyalar, strategik zaxiralar, PHLAnnotatsiya
Ushbu maqolada bug‘doy, guruch va makkajo‘xori kabi asosiy g‘alla ekinlarining global oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashdagi strategik roli tahlil qilinadi. G‘alla ekinlari global kaloriya ta’minotining 50% dan ortig‘ini va proteinning muhim qismini qoplaydi, bu esa ularni insoniyat parhezining asosiy negiziga aylantiradi.1 Global ishlab chiqarishdagi joriy tendensiyalar (FAO prognozlariga ko‘ra 2025/26 yilda 3 milliard tonnadan oshishi prognozi), geosiyosiy va iqlimiy xavflar dinamikasi, shuningdek, 2030 yilgacha bo‘lgan davr uchun talab va ta’minot prognozlari o‘rganiladi.3 Natijalar shuni ko‘rsatadiki, g‘alla ta’minoti rekord darajada yuqori bo‘lsa-da (zaxiralar 1990-yillardan beri eng yuqori darajada), bozorlar geosiyosiy uzilishlar va iqlimiy shoklar tufayli yuqori darajadagi narx o‘zgaruvchanligini saqlab qolmoqda.3 OX ning barqarorligini ta’minlash uchun post-harvest yo‘qotishlarni (PHL) kamaytirish (germetik saqlash orqali 33% gacha samaradorlik), iqlimga chidamli navlarni joriy etish va milliy strategik g‘alla zaxiralarini kuchaytirish bo‘yicha siyosiy choralar zarurdir.
Foydalanilgan adabiyotlar
Singh, V. Three crops rule the world: Over-dependence on wheat, maize and rice threatens the future of wildlife survival and global food security // State of India's Environment – 2022: A Down To Earth Annual. New Delhi: Centre for Science and Environment, 2022
FAO. Save and Grow in practice: maize rice wheat. Rome: FAO, 2015. 165 p. URL: World Food Summit. Food security definition // Policy Brief. Rome: World Food Summit, 1996.
FAO. Food Security // Policy Brief. Issue 2. Rome: FAO, Agriculture and Development Economics Division, 2006.
USDA. Grain: World Markets and Trade. Washington, D. C.: USDA, Foreign Agricultural Service, 2025.
OECD/FAO. OECD-FAO Agricultural Outlook 2021-2030. Paris, Rome: OECD Publishing, FAO, 2021. 308 p.
Food and Agriculture Organization. World Cereal Supply and Demand Brief. Rome: FAO, 2026.
IATP. Changing Climate Risks Global Cereal Production and Trade. Minneapolis: IATP, 2023.
AGRA. Collapse of Black Sea Grain Initiative: Implications for Africa’s Food Security. Nairobi: AGRA, 2023.
World Bank; FAO; WFP. Strengthening Strategic Grain Reserves to Enhance Food Security. Washington, D. C.: World Bank, 2025.
World Bank; FAO; WFP; WTO. Joint Statement on the Global Food Security Crisis. 2022.
Shrestha, K. K., Paudel, S. Assessing the Impact of Hermetic Storage Technology on Storage Quantity and Post-Harvest Storage Losses Among Smallholding Maize Farmers in Nepal // ResearchGate. 2025.
Burleigh Dodds Science Publishing Limited. Developments in the use of hermetic bags for grain storage. 2020. Calvo, F. How Can World Trade Organization Rules and Flexibilities Promote Food Security in Least Developed Countries? // Policy Brief. Geneva: IISD, 2024.
CGIAR. Climate-resilient strategies for wheat farming: minimizing climate impact, optimizing productivity, and maximizing profitability in the subtropical agroecological landscape of India. 2025.
Саидмуродов М. ИҚТИСОДИЁТНИ МОДЕРНИЗАЦИЯШАШ ШАРОИТИДА ҚИШЛОҚ ХУДУДЛАРИДА АҲОЛИ ТУРМУШ ДАРАЖАСИНИ ЯХШИЛАДА КИЧИК БИЗНЕС ВА ТАДБИРКОРЛИКНИНГ АҲАМИЯТИ //Eurasian Journal of Academic Research. – 2022. – Т. 2. – №. 6. – С. 878-881.