"Taraqqiyot spektri" jurnali logosi

Oʻzbekiston va Xitoyda elektron tijorat munosabatlarini huquqiy tartibga solish: platformalar javobgarligi, isteʼmolchilarni himoya qilish va raqamli komplayensning qiyosiy-huquqiy tahlili

Mualliflar

  • ALIMUJIANG AIMAIER

    Master's Student, Business Law Bukhara State University
    Author

Kalit so'zlar:

elektron tijorat; qiyosiy huquq; Oʻzbekiston; Xitoy; tadbirkorlik huquqi; platforma javobgarligi; isteʼmolchilarni himoya qilish; shaxsga doir maʼlumotlar; raqamli toʻlovlar; transchegaraviy savdo

Annotatsiya

Ushbu maqolada Oʻzbekiston va Xitoyda elektron tijorat munosabatlarini huquqiy tartibga solish qiyosiy-huquqiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Qiyosiy huquqning funksional usuli, normativ va institutsional tahlildan foydalanib, ikki tizimning elektron shartnomalar, isteʼmolchilarni himoya qilish, platformalar javobgarligi, shaxsga doir maʼlumotlar va elektron toʻlovlarni qanday tartibga solishi qiyoslanadi. Tadqiqotda taʼkidlanishicha, Oʻzbekiston «Elektron tijorat toʻgʻrisida»gi qonun (2022) va tegishli qonunchilik orqali mustahkam asos yaratdi, biroq platforma operatorlarining javobgarligi, onlayn isteʼmolchilarni himoya qilish vositalari, algoritmik shaffoflik va yangi toʻlov mahsulotlari ustidan nazorat yanada batafsil tartibga solishni talab qiladi. Xitoy qonunchiligi foydali huquqiy usullarni taklif etadi, ammo ular mexanik koʻchirilmasdan Oʻzbekiston sharoitiga moslashtirilishi lozim. Maqolada huquqiy aniqlik, platformalar javobgarligi, isteʼmolchilar ishonchi va xavfga asoslangan nazoratni uygʻunlashtiruvchi muvozanatli model zarurligi xulosa qilinadi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Civil Code of the People's Republic of China. (2020). National People's Congress of the People's Republic of China.

2. E-Commerce Law of the People's Republic of China. (2018). National People's Congress of the People's Republic of China.

3. European Parliament and Council. (2016). Regulation (EU) 2016/679 (General Data Protection Regulation). Official Journal of the European Union, L 119.

4. Law of the Republic of Uzbekistan No. LRU-792 'On Electronic Commerce.' (2022, September 29). National Database of Legislation of the Republic of Uzbekistan.

5. Law of the Republic of Uzbekistan No. LRU-793 'On Electronic Digital Signature.' (2022, October 12). National Database of Legislation of the Republic of Uzbekistan.

6. Law of the Republic of Uzbekistan 'On Electronic Document Management.' (2004, April 29). National Database of Legislation of the Republic of Uzbekistan.

7. Law of the Republic of Uzbekistan 'On Payments and Payment Systems.' (2019, November 1). National Database of Legislation of the Republic of Uzbekistan.

8. Law of the Republic of Uzbekistan 'On Personal Data.' (2019, July 2). National Database of Legislation of the Republic of Uzbekistan.

9. OECD. (2016). Consumer protection in e-commerce: OECD recommendation. Organisation for Economic Co-operation and Development.

10. Personal Information Protection Law of the People's Republic of China. (2021). National People's Congress of the People's Republic of China.

11. Regulation on the Supervision and Administration of Non-Bank Payment Institutions of the People's Republic of China. (2024). State Council of the People's Republic of China.

12. UNCITRAL. (1996). UNCITRAL Model Law on Electronic Commerce with Guide to Enactment. United Nations.

13. UNCITRAL. (2001). UNCITRAL Model Law on Electronic Signatures with Guide to Enactment. United Nations.

14. Wang, L. (2020). Platform governance and consumer protection under China's ECommerce Law. Tsinghua China Law Review, 12(2), 85–118.

15. Zhang, Y. (2022). Personal information protection and automated decision-making in Chinese digital markets. Computer Law & Security Review, 45, 105–124.

Yuklashlar

Nashr etilgan

2026-06-05