KOMBINATORIKANI O‘QITISHDA KO‘RGAZMALI MODELLAR VA AMALIY MASALALARDAN FOYDALANISH
Kalit so'zlar:
kombinatorika, sanash qoidalari, o‘rinlashtirish, guruhlash, tanlov daraxti, mantiqiy fikrlash, matematika ta’limiAnnotatsiya
Maqolada kombinatorikani maktab matematika darslarida tushunarli o‘qitishning nazariy va metodik asoslari yoritiladi. Qo‘shish hamda ko‘paytirish qoidalari, o‘rin almashtirish, o‘rinlashtirish va guruhlashning qo‘llanish shartlari taqqoslanadi. Tanlov daraxti va juftliklar modeli yordamida natijalarni takrorlamasdan sanash izohlanadi. Adabiyotlar tahlili asosida amaliy masalalar, darsni tashkil etish ketma-ketligi va baholash mezonlari taklif qilinadi. Asosiy xulosa shuki, formulani tanlash sanalayotgan obyekt, tartib va takrorlanish shartlarini tushunishga tayanishi kerak.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Mirzaahmedov M. A., Ismailov Sh. N., Amanov A. Q., Xaydarov B. Q. Matematika 11. Algebra va analiz asoslari. Geometriya. II qism. Toshkent: Zamin nashr, 2018. Kombinatorika masalalari, 27–32-betlar.
2. Kapur J. N. Combinatorial analysis and school mathematics. Educational Studies in Mathematics. 1970. 3: 111–127. https://doi.org/10.1007/BF00381598
3. Levin O. Discrete Mathematics: An Open Introduction. 4-nashr. 2024. 3-bob. https://discrete.openmathbooks.org/dmoi4.html
4. Abramson J. Algebra and Trigonometry 2e. Houston: OpenStax, 2021. 13.5-bo‘lim. https://openstax.org/books/algebra-and-trigonometry-2e/pages/13-5-counting-principles
5. Rosen K. H. Discrete Mathematics and Its Applications. 8-nashr. New York: McGraw Hill Education, 2019. 6-bob.
6. Epp S. S. Discrete Mathematics with Applications. 5-nashr. Boston: Cengage, 2020. 9bob.
7. Lockwood E. A model of students’ combinatorial thinking. The Journal of Mathematical Behavior. 2013. 32(2): 251–265. https://doi.org/10.1016/j.jmathb.2013.02.008
8. Pólya G. How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method. Princeton: Princeton University Press, 1945.
9. Hadar N., Hadass R. The road to solving a combinatorial problem is strewn with pitfalls. Educational Studies in Mathematics. 1981. 12: 435–443. https://doi.org/10.1007/BF00308141
10. Batanero C., Navarro-Pelayo V., Godino J. D. Effect of the implicit combinatorial model on combinatorial reasoning in secondary school pupils. Educational Studies in Mathematics. 1997. 32: 181–199. https://doi.org/10.1023/A:1002954428327
11. Lamanna L., Gea M. M., Batanero C. Do Secondary School Students’ Strategies in Solving Permutation and Combination Problems Change with Instruction? Canadian Journal of Science, Mathematics and Technology Education. 2022. 22: 602–616. https://doi.org/10.1007/s42330-022-00228-z
12. National Council of Teachers of Mathematics. Principles and Standards for School Mathematics. Reston, Virginia, 2000. Elektron manbalarga murojaat sanasi: 25.10.2026.