OGAHIY – MOHIR TARJIMON: SHARQ KLASSIKLARINI O‘ZBEK TILIGA YETKAZGAN SERMAHSUL ADIB
Kalit so'zlar:
Ogahiy, tarjimonlik maktabi, Sharq mumtoz adabiyoti, ―Guliston‖ tarjimasi, ―Qobusnoma‖, ijodiy tarjima, o'zbek madaniyati, Xiva xonligi, axloqiy tarbiya, madaniy ko'prikAnnotatsiya
Muhammad Rizo Ogahiy (1809–1874) XIX asr Xiva xonligining buyuk shoiri, tarixchisi va tarjimonidir. Ushbu maqolada uning Sharq mumtoz adabiyotining nodir durdonalari – Sa‘diy Sheroziyning ―Guliston‖, Amir Xusrav Dehlaviyning ―Hasht bihisht‖, Abdurahmon Jomiyning ―Bahoriston‖, Kaykovusning ―Qobusnoma‖, Husayn Voiz Koshifiyning―Axloqi Muhsiniy‖ va boshqa asarlarni o'zbek tiliga tarjima qilishdagi sermahsul faoliyati tahlil etiladi. Tarjimalarning uslubi qisqartirish, nasriy shakl, baytma-bayt ijodiy o'girish, keng kitobxonga moslashtirish va ularning o'zbek madaniyati, adabiyoti, ma‘rifati hamda axloqiy tarbiyasidagi o'rni ochib beriladi. Tadqiqot ishi arxiv qo'lyozmalar, nashrlar va ilmiy manbalarga tayangan holda Ogahiyni tarjimonlik maktabining yetakchisi sifatida ko'rsatadi. Uning ishi Sharq va Turk dunyosi o'rtasidagi madaniy ko'prik bo'lib, bugungi o‗zbek adabiyoti uchun ham qimmatli merosdir.
Foydalanilgan adabiyotlar
Uz.wikipedia.org/wiki/Ogahiy
Ogahiy Muhammad Rizo. Asarlar (6 jildlik). – Toshkent: Fan, 1978–1980 (jumladan, 4jild: Badiiy tarjimalar; 5-jild: Tarixiy asarlar).
Yuz.uz – Ogahiyning ―Guliston‖ qo‗lyozmasi
Ziyouz.com – Muhammadrizo Ogahiy
Ilmiy maqolalar: ―Guliston‖ tarjimasidagi yasama otlar tahlili va boshqalar.
Sharq mumtoz adabiyoti tarjimalari (umumiy to'plamlar). – TSUOS va Xorazm Ma‘mun akademiyasi nashrlari, 2020–2025 yillar.
Xasanovich B.F. ―Guliston‖ tarjimasi bo'yicha (yasama otlar tahlili). – CyberLeninka yoki Interpretation and Researches jurnali, 2023–2024.
Karimov G'. va Dolimov S. (muharrirlar). Ogahiy ijodiy merosi va Sharq adabiyotida adabiy an‘ana masalasi (respublika konferensiyasi to'plami). – Toshkent: TSUOS, 2022.
