OGAHIY – MOHIR TARJIMON: SHARQ KLASSIKLARINI O‘ZBEK TILIGA YETKAZGAN SERMAHSUL ADIB
Keywords:
Ogahiy, translation school, classical Eastern literature, Gulistan translation, Qabusnama, creative translation, Uzbek culture, Khiva Khanate, moral education, cultural bridge.Abstract
Muhammad Rizo Ogahiy (1809–1874), a prominent 19th-century poet, historian, and translator from the Khiva Khanate, played a pivotal role in rendering Eastern classical literature into Uzbek. This article examines his prolific translations of masterpieces such as Sa‘di Shirazi‘s ―Gulistan,‖ Amir Khusrau Dehlavi‘s ―Hasht Bihisht,‖ Abdurrahman Jami‘s ―Baharistan,‖ Kaykavus‘s ―Qabusnama,‖ Husayn Vaiz Kashifi‘s ―Akhlaqi Muhsini,‖ and others. It analyzes the style of these translations—abridgment for accessibility, prose rendering, verse-by-verse creative adaptation—and their profound significance in Uzbek culture, literature, education, and moral upbringing. Drawing on archival manuscripts, publications, and scholarly sources, the study positions Ogahiy as the leader of the translation school in Central Asia. His works served as a cultural bridge between Persian and Turkic worlds and remain a valuable heritage for modern Uzbek literature.
References
Uz.wikipedia.org/wiki/Ogahiy
Ogahiy Muhammad Rizo. Asarlar (6 jildlik). – Toshkent: Fan, 1978–1980 (jumladan, 4jild: Badiiy tarjimalar; 5-jild: Tarixiy asarlar).
Yuz.uz – Ogahiyning ―Guliston‖ qo‗lyozmasi
Ziyouz.com – Muhammadrizo Ogahiy
Ilmiy maqolalar: ―Guliston‖ tarjimasidagi yasama otlar tahlili va boshqalar.
Sharq mumtoz adabiyoti tarjimalari (umumiy to'plamlar). – TSUOS va Xorazm Ma‘mun akademiyasi nashrlari, 2020–2025 yillar.
Xasanovich B.F. ―Guliston‖ tarjimasi bo'yicha (yasama otlar tahlili). – CyberLeninka yoki Interpretation and Researches jurnali, 2023–2024.
Karimov G'. va Dolimov S. (muharrirlar). Ogahiy ijodiy merosi va Sharq adabiyotida adabiy an‘ana masalasi (respublika konferensiyasi to'plami). – Toshkent: TSUOS, 2022.