CHIQINDI SULFAT KISLOTADAN NaOH TA'SIRIDA NATRIY SULFIT OLISH VA UNING FIZIK - KIMYOVIY XOSSALARINI O'RGANISH
Kalit so'zlar:
natriy sulfit, chiqindi sulfat kislota, NaOH, neytrallash, TGA/DTA, pH, zichlik, qovush qoqlik, termik barqarorlikAnnotatsiya
«NAVOIYAZOT» AJ korxonasida kaustik soda va PVX (polivinil xlorid) ishlab chiqarish sexlaridan katta miqdordagi chiqindi sifatidagi sulfat kislotasi hosil bo'lib, bu ishlab chiqarish jarayonida ortiqcha xarajatlarga olib keladi. Ush bu chiqindi kislotaning kimyoviy xossalari o'zgarganligi sababli uni oddiy ishlatish mumkin emas. Ekologik muhitni himoya qilish, chiqindilarni qayta ishlash va sanoat uchun qimmatli bo'lgan natriy sulfit (Na₂SO₃) olish maqsadida chiqindi sulfat kislotaga NaOH ta'sir ettirib neytrallash usuli o'rganildi. Olingan mahsulotning fizik - kimyoviy xossalari (pH, zichlik, qovushqoqlik) turli konsentratsiya va haroratlarda eksperimental jihatdan aniqlandi, termik barqarorligi esa TGA/DTA tahlili yordamida o'rganildi. Ushbu texnologiyani joriy etish nafaqat «NAVOIYAZOT» AJ, balki butun Respublikamizda chiqindi hosil qiluvchi korxonalar uchun muhim ahamiyat kasb etadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Levin B.V., Kopylev B.A. Promyshlennye metody utilizatsii otrabotannykh kislot. — Moskva : Khimiya, 1987. — 240 s.
2. Ergashev O.E., Mirzayev S.S. Kimyo sanoati chiqindilarini qayta ishlash texnologiyalari. — Toshkent: Fan, 2005. — 312 b.
3. Nekrasov B.V. Osnovy obshchey khimii. T. 1. — Moskva: Khimiya, 1973. — 656 s.
4. Kirk - Othmer Encycloped ia of Chemical Technology. Sodium Sulfite. Vol. 22. — New York: Wiley, 2006. — P. 541 – 558.
5. Akopov E.I. Neorganicheskaya khimiya. — Moskva: Vysshaya shkola, 1990. — 480 s.
6. Reid R.C., Prausnitz J.M., Poling B.E. The Properties of Gases and Liquids. 5th ed. — McGraw - Hill, 2001. — 768 p.
7. Dollimore D. The thermal decomposition of sodium sulfite. // Thermochimica Acta. — 1987. — Vol. 117. — P. 95 – 107.
8. Toshtemirov A.B., Erkaev A.U., Koshanova B.T., Bekanov S.Y., Erkayeva N.A., Xakimov S.S. Kaustik soda va PVX tsexlaridan chiquvchi kislotali chiqindilarni qayta ishlash va o'simliklar uchun o'g'it olish usullari // Development of Science. — 2023. — Vol. 7, №12. — B. 146 – 151.
