IMOM SAKKOKIYNING ARAB BALOG‘ATIGA QO‘SHGAN HISSASI
Kalit so'zlar:
Imom Sakkokiy, arab balog‘ati, Miftah al-Ulum, ma’oni ilmi, bayon ilmi, badi’ ilmi, nutq uslubi, maqomga moslik, arab tilshunosligiAnnotatsiya
Ushbu maqolada Imom Sakkokiyning arab balog‘at ilmining shakllanishi va rivojlanishiga qo‘shgan ilmiy hissasi chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotda uning “Miftah al-Ulum” asari asosida balog‘at ilmining asosiy bo‘limlari — ma’oni, bayon va badi’ ilmlarining nazariy asoslari, shuningdek nutqning maqomga mosligi, ifoda aniqligi va uslubiy go‘zallik tamoyillari yoritildi. Maqolada Sakkokiy tomonidan ishlab chiqilgan balog‘at mezonlari nutqning faqat grammatik jihatini emas, balki uning ma’no nozikliklari, kontekstga mosligi va kommunikativ ta’sir kuchini ham o‘z ichiga olishi ko‘rsatib berildi. Shuningdek, uning qarashlari keyingi balog‘atshunoslik maktablari rivojiga asos bo‘lgani va arab tilshunosligi tarixida muhim bosqich yaratgani ilmiy jihatdan asoslandi. Tadqiqot natijalari Sakkokiy merosi arab balog‘at ilmining tizimli fan sifatida shakllanishida muhim nazariy poydevor bo‘lganini tasdiqlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Abu Ya’qub Yusuf ibn Abu Bakr Muhammad Sakkokiy. Miftah al-Ulum. Abdulhamid Hindoviy tahqiqi. – Bayrut: Darul Kutub al-Ilmiyya, 1997.
2. Rustamiy S. O‘rta asrlar balog‘at ilida tilshunoslikka oid qarashlar. – Toshkent: “Zilol buloq” nashriyoti, 2019. – B. 240.
3. Sharifov Z. Balog‘at fanidan o‘quv qo‘llanma. Ilmi bayon va bade’ qismlari. – Toshkent: Movarounnahr, 2014.
4. Ziyovuddinova M. Yusuf as-Sakkokiy va uning “Miftah al-Ulum” asari. – Toshkent: ToshDShI, 2005.
5. www.muslim.uz
6. www.wikipedia.org
