AKVAKULTURADA ANTIBIOTIKLAR QOʻLLANILISHI VA UNING BALIQ MIKROBIOMASIGA EKOLOGIK OQIBATLARI
Kalit so'zlar:
Akvakultura, antibiotiklar, baliq mikrobiomasi, ekologik ta’sir, antibiotiklarga chidamlilik, suv ekotizimi, probiotiklar, biologik xavfsizlikAnnotatsiya
Mazkur maqolada akvakulturada antibiotiklardan foydalanishning baliq mikrobiomasiga va suv ekotizimiga ekologik ta’siri tahlil qilinadi. Antibiotiklarning baliqchilik xo‘jaliklarida kasalliklarni nazorat qilishdagi ahamiyati bilan bir qatorda, ularning foydali
mikroorganizmlar tarkibiga, mikrobiologik xilma-xillikka va antibiotiklarga chidamli bakteriyalar shakllanishiga ta’siri yoritilgan. Tadqiqotda baliq ichagi, terisi va jabralarida yashovchi mikroorganizmlarning hazm jarayoni, immun himoya va ekologik moslashuvdagi roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, antibiotik qoldiqlarining suv va cho‘kindi muhitida saqlanishi hamda mikrobiom muvozanatining buzilishi bilan bog‘liq xavflar baholanadi. Maqolada antibiotiklardan oqilona foydalanish, biologik xavfsizlik choralarini kuchaytirish, probiotiklar va boshqa muqobil vositalardan foydalanish akvakulturaning ekologik barqarorligini ta’minlashning muhim yo‘nalishlari sifatida asoslanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Wang X., Lin Y., Zheng Y., Meng F. Antibiotics in mariculture systems: A review of occurrence, environmental behavior, and ecological effects // Environmental Pollution. – 2022. – Vol. 293. – Article 118541. – DOI: 10.1016/j.envpol.2021.118541.
2. Fishbein S. R. S., Mahmud B., Dantas G. Antibiotic perturbations to the gut microbiome // Nature Reviews Microbiology. – 2023. – Vol. 21. – P. 772–788. – DOI: 10.1038/s41579-023-00933-y.
3. Xavier R., et al. Signatures of dysbiosis in fish microbiomes in the context of aquaculture // Reviews in Aquaculture. – 2024. – DOI: 10.1111/raq.12862.
4. Mortimer M., Guo L. H. Direct and gut microbiota-mediated toxicities of environmental antibiotics to fish and aquatic invertebrates // Chemosphere. – 2023. – Vol. 329. – Article 138692. – DOI: 10.1016/j.chemosphere.2023.138692.
5. Husenov S.Q., Niyozov D.S., Sayfullayev G‘.M. Baliqchilik asoslari. – Buxoro, 2010. – 298 b.
6. Kamolov B.G., Yo‘ldoshev M.A. Akvakultura. – Toshkent: O‘zbekiston, nashr yili katalog bo‘yicha aniqlashtiriladi.
7. Yo‘ldoshev M.A., Kamolov B.G. Baliqlar ekologiyasi va atrof-muhit muhofazasi. – Toshkent: O‘zbekiston, nashr yili katalog bo‘yicha aniqlashtiriladi.
8. Mirhamidova P., Vahobov A.H., Davranov Q., Tursunboyeva G.S. Mikrobiologiya va biotexnologiya asoslari. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2014. – 336 b.
